Redes Escarlata

OS POETAS CANTAN A CABANILLAS

A asociación de intervención sociocultural REDES ESCARLATA, á que nada relativo á lingua e á cultura galegas lle é alleo, en abril do 2008 celebrou en Padrón o 50 aniversario da coroación poética de Ramón Cabanillas, xunto con poetas das terras de Iria e de Cambados.

Neste ano 2009 en que Cambados e a comarca do Salnés están a conmemorar o 50 aniversario do falecemento do poeta das Irmandades da Fala, as REDES ESCARLATA e os Poetas da Terra de Cambados queren cantar a Cabanillas na súa vila natal ovindeiro venres 3 de xullo. Este mesmo día do ano 1960 inaugurouse no popular paseo da Calzada o monumento que deseñara Francisco Asorey, formado por un cón do Monte da Pastora (coa dedicatoria de Vento mareiro a Cambados), sobre unha base de pedra do pinal de Tragove que cantara Cabanillas.

O programa dos actos é o seguinte:

1. Ás 20h concentración diante da casa natal do poeta (actual Casa-Museo Ramón Cabanillas, sita na rúa Novedades de Fefiñáns).

Despois da saudación a cargo de Francisco Fernández Rei e da interpretación do Himno do Antigo Reino de Galicia polo gaiteiro (e presidente das Redes Escarlata) Xosé Antón Laxe Martiñán, farase un cortexo cívico con este percorrido: praza de Fefiñáns (popularmente praza do Mercado), rúa Real (pasando por diante da casa familiar de Cabanillas), praza de Asorey (onde está o monumento ó escultor da Naiciña e a casa modernista onde viviu Valle-Inclán), rúa do Príncipe e paseo da Calzada. No monumento farase unha ofrenda floral, en nome das Redes Escarlata e do pobo de Cambados.

2. Ás 20,30h., no paseo da Calzada, haberá un recital poético e unha actuación musical, precedida da intervención de Luís Rei (cronista dos desterros e das saudades de Cabanillas ) e da intervención dun familiar do poeta.

A seguir o escritor (e membro das Redes Escarlata) Anxo Angueira irá presentando as persoas que van recitar textos propios ou de Cabanillas:

Polas Redes Escarlata recitarán Óscar Antón, Neves Soutelo, Xosé Luís Santos Cabana, Xaquín Silva, Xosé Antón Laxe Martiñán, Elvira Riveiro, Isaac Xubín, Xabi Xil Xardón, Iago Castro e Antón Dobao.

Pola Terra de Cambados recitarán Emilio Insua, María Xosé Cacabelos, Manuel Costa Trigo, Xosé Ramón Martínez Cacabelos, Domingo Tabuyo e Xosé María Vila Ribadomar.

Haberá tamén música (e poesía) a cargo de Leo de Matamá (membro das Redes); e finalmente o gaiteiro Laxe Martiñán interpretará o Himno Galego.

3. Se chove farase a concentración na casa natal de Cabanillas, o cortexo e a ofrenda; pero o acto poético-musical trasladaríase ó Auditorio da Xuventude, sito na rúa San Francisco, a uns pasos da actual igrexa parroquial (antigo convento franciscano sobre o que versou en 1923 o tema da sesión inaugural do Seminario de Estudos Galegos, a cargo do seu primeiro presidente, o arraiano Armando Cotarelo Valledor).

4. O Ilmo. Concello de Cambados colabora no acto poético do 3 de xullo en honra de Cabanillas coa achega de toda a infraestrutura necesaria.

Fefiñáns (Mar da Arousa), 25 de xuño do 2009

Actualizado: 26/06/2009 23:37

Un bosque de compromiso

Velaquí o bosque, velaquí a fronde miñorana. Velaquí a espesura do compromiso intenso, fondo, a vexetación do desexo que devén movemento ou forza transformadora. Velaquí o bosque.

As árbores deste bosque chantan as súas raiceiras nun humus tan nutritivo coma brioso. A súa cofia extrae da terra a presenza dos que foron semente: Volta dos Nove, fosa de San Xián. Memoria.

[Aparte1: O sistema pseudodemocrático en que vivimos, herdeiro directo do fascismo, teima en non recobrar a lembranza dos asasinados, teima en manter monumentos aos asasinos. O Instituto de Estudos Miñoranos ponse manifestamente á beira dos silenciados, dos que aínda non recuperaron o lugar que lles corresponde]

As árbores deste bosque acariñan a pedra labrada nos tempos en que a historia se escribía esbocando nas laxes: Chan do Cereixo, Outeiro dos Lameiros, Monte Tetón, Auga da Laxe… O que fomos. O que somos.

[Aparte 2: Hai quen na súa cativeza só alcanza a ver o beneficio fácil e depredador, hai quen quere vendernos ao túzaro capital que ignora e destrúe o patrimonio común con aspas e sen elas. Doutra banda, o Instituto de Estudos Miñoranos recupera, pon en valor, defende, difunde un patrimonio material e inmaterial dunha fertilidade extraordinaria e única]

As árbores deste bosque gorecen nomes que nos cinguen ao caudal colectivo: Xosé María Álvarez Blázquez, Francisco Fernández del Riego, Lois Tobío, Victoriano Taibo… Alcouvo.

[Aparte 3: Nun momento en que o liberalismo atroz, o neofascismo revestido cun sorriso tan permanente como falso, acomete a infame tarefa de desposuír a multitude da súa historia, dos dereitos máis fundamentais, dos logros conseguidos con décadas de sangue, da lingua dos avós que temos mortos… o Instituto de Estudos Miñoranos honra a aqueles que empeñaron a vida en rescatar e dignificar a nosa historia, a nosa lingua, a nosa literatura]

A sombra das ponlas vigorosas deste bosque teima en custodiar as arterias que nos ligan á terra… SOS Groba. Somos A Groba. Somos Monteferro. Resistencia. Reinsistencia.

Nesta espesa foresta acubíllase o recoñecemento e a difusión do labor daquelas que no presente contribúen coa escrita á rica biomasa da lingua de noso. De aí o premio de xornalismo Nano Cambeiro, o premio de poesía Victoriano Taibo: a palabra rutilante.

Estamos a falar dun bosque pródigo en especies, polivarietal, polícromo, polifónico… mais unido no comunal esforzo de fortalecer a varcia vizosa do idioma: Talasonimia da costa sur de Galicia, Os nomes de Gondomar… Porque non é só o idioma o que está ameazado / senón a nosa propia capacidade lingüística. (Chus Pato)

Xeiras multitudinarias, faladoiros, publicacións, conferencias, presentacións, homenaxes… a fraga miñorana é, tal como reloce no verso indócil, un remanso altivo e coroado de quimeras.(Silvia Penas)

O VI Premio Vidal Bolaño, que hoxe entregamos pretende ser un recoñecemento público daquela persoa ou colectivo que destaque polo seu compromiso coa emancipación das clases populares, na súa diversidade de expresións de loita e resistencia, e coa construción da República Galega, coa súa cultura, coa súa lingua. Así se pode ler nas súas bases. Así mostramos hoxe a nosa solidariedade co valiosísimo traballo multidisciplinar que nos últimos dez anos vén desenvolvendo o IEM.

Así honramos este fecundo bosque, porque

É neste bosque onde os límites acordan

e se confunden de vértice e se amparan.(Silvia Penas)

Elvira Riveiro en Gondomar o 20 de xuño.

Actualizado: 26/06/2009 23:28

TRACTORADA VIRTUAL

Actualizado: 16/06/2009 22:36

VI PREMIO VIDAL BOLAÑO

Reunidos en Santiago de Compostela na casa natal de López Ferreiro e sede do ILG os membros das Redes Escarlata Xurxo Martínez González, Carme Hermida Gulías, Elvira Ribeiro Tobío, Xosé A. Laxe Martiñán e Xosé L. Méndez Ferrín, este último en calidade de secretario, constitúense en xurado para dirimir o Premio Roberto Vidal Bolaño na súa sexta convocatoria.

Despois de se debater diversas propostas o xurado acordou por unanimidade conceder o premio ao

INSTITUTO DE ESTUDOS MIÑORANOS

atendendo ao traballo intenso, fructífero que este colectivo desenvolveu nestes últimos tempos en favor da cultura galega a partir das súas investigacións interdisciplinares na vella Terra de Turonio.

Do que dou fe.

Xosé L. Méndez Ferrín

En Compostela, 24 Maio 2009

Actualizado: 25/05/2009 18:57

A DEMOCRACIA ESPAÑOLA NON É SÓ A FISCALÍA DO ESTADO

Ante a ilegalización da candidatura Iniciativa Intenacionalista, que tiña previsto concorrer ás próximas eleccións ao Parlamento Europeo, as Redes Escarlata queren deixar constancia do seguinte:

1.-Aínda que a nosa militancia pertence a diversas opcións políticas, consideramos boa nova o artellamento dunha candidatura que defende a autodeterminación desde posicións inequívocas de esquerda.

2.-O Estado marcou no seu horizonte a eliminación física de calquera ideoloxía hostil á monarquía constitucional. Nese proxecto común do PSOE e do PP quedan significativamente dentro da legalidade -así o advertimos no seu momento ao denunciarmos a Lei de Partidos- as organizacións ultradereitistas de signo xenófobo, nazi, católico, etc.

3.-A resposta contra este novo esmagamento das ideoloxías que España desexa expulsar da libre confrontación nun proceso electoral non debe vir só das propias institucións europeas, senón dos partidos, sindicatos e plataformas que se din democráticas. De non se dar unha inmediata reacción por parte do resto do espectro político galego, coidamos que no futuro será realmente difícil evitar a sospeita de que o silencio e a insolidariedade sirvan outro amo diferente do que, unha vez máis, criminaliza a defensa da autodeterminación e do anticapitalismo.

Saúde e República
Compostela, 15 de maio de 2009

Actualizado: 17/05/2009 11:04

VI PREMIO VIDAL BOLAÑO

As Redes Escarlata convocamos a VI edición do Premio Vidal Bolaño para teimarmos na acción periódica de recoñecemento do labor e da traxectoria de persoas ou colectivos que, na nosa opinión, merecen representar os idearios da Comuna e os da República Galega, que son basicamente coincidentes. E tamén unha homenaxe persistente á memoria de Roberto Vidal Bolaño, un berro estridente e decidido contra o silencio e o esquecemento que veu a instalarlle un velo á súa figura, á súa obra e ao seu compromiso despois da súa morte. Porque o sabemos vivo.

O Xuri desta VI edición do Premio Vidal Bolaño estará composto por:

X. L. Méndez Ferrín
Belén Quintáns
X. Antón L. Dobao
Carme Hermida
Xosé Henrique Costas
Xurxo Martínez
Elvira Riveiro
X. A. Laxe Martiñán

O prazo para achegar candidaturas ábrese ata o día 10 de abril deste ano 2009 e calquera persoa, sexa membro ou non das Redes Escarlata, entidade ou colectivo pode facer chegar as súas propostas mediante correo electrónico no enderezo redesescarlata@redesescarlata.org.

Bases do Premio Vidal Bolaño 54 kb pdf

Actualizado: 25/03/2009 17:35

Manifestación de GNSV o 15 de febreiro

Actualizado: 11/02/2009 22:28

As Redes Escarlata queremos sumarnos á homenaxe nacional que recibirá hoxe o noso compañeiro Xosé Luís Méndez Ferrín.

A súa acción, o seu traballo nos múltiples eidos en que deitou o seu alento e a súa arela, é un punto de inflexión, un guieiro imprescindible na loita pola dignidade nacional, na defensa dos oprimidos e na incansable reconstrución de todo o que é de noso.

Os novos agromos desta estirpe atlántica recibimos en herdanza unha casa que permanece, digna, en pé, e seguimos o facho que alumea entre as mans do noso compañeiro: a voz, o ensino de quen permanece sempre fiel. Sabemos cal é o camiño, o amencer está máis cerca.

Nós tamén navegar.

Viva Galicia ceibe.

Actualizado: 06/02/2009 13:38

V PREMIO ROBERTO VIDAL BOLAÑO

Felipe Lubián Lubián, alcalde de Lubián (Zamora), vén de recibir o V Premio "Roberto Vidal Bolaño" que anualmente conceden as Redes Escarlata.

Co galardón recoñécese publicamente persoas e institucións que se distinguen na loita pola emancipación de Galicia e das súas clases populares. Nesta ocasión tívose en conta a defensa insobornable que Felipe Lubián leva realizado da galeguidade lingüística e cultural dos catro concellos galegófonos de Zamora en tódalas corporacións locais, provinciais e autonómicas das que formou parte desde hai 30 anos.

Tamén se premia o seu compromiso coa cultura popular, nomeadamente co teatro de base, como promotor e coordinador da Asociación Cultural Xente Nova das Portelas, e por facer de Lubián o único concello de fóra da Galicia administrativa onde o galego é lingua cooficial, ao mesmo tempo que na escola Tuela-Bibei de Lubián está o único centro escolar de Zamora onde se ensina a Lingua Galega.

O Premio entregarase no contexto da II XEIRA DE LINGUA E CULTURA GALEGAS NAS PORTELAS que se ha celebrar na Casa da Cultura, Lubián sábado 28 de xuño.

Acta V Premio Roberto Vidal Bolaño 57 kb pdf

Cartel da II Xeira de lingua e cultura galegas nas portelas 28 Kb pdf

Actualizado: 23/06/2008 12:33

MANIFESTO POLA LEMBRANZA DO 50 ANIVERSARIO DA COROACIÓN POÉTICA DE CABANILLAS NO ESPOLÓN DE PADRÓN

As Redes Escarlata, xuntamente cun grupo de poetas da Terra de Iria e de Cambados, non quere deixar pasar por alto un acto tan relevante na historia da resistencia antifranquista, na historia das primeiras luces contra a noite do fascismo. En 1958 aínda era preciso pedir autorización para falar en público e, especialmente, para facelo en galego. Mais un grupo de resistentes republicanos e galeguistas de Padrón, desafiando o estado das cousas, lograron a través da poesía, da palabra, da cultura, erguer un subliminal pero moi potente fito para a resistencia que ficou para sempre, non só na memoria local de Padrón e da Terra de Iria, tamén na historia política de Galicia.

Na Páscoa de 1957 (festa maior na vila), co carto da emigración padronesa no Uruguai e na Arxentina, inaugurárase o monumento a Rosalía de Castro, en pedra da escola de Asorey. O acto convocara, arredor deste xesto cara a poeta nacional galega, unha multitude famenta. Tralo éxito, o núcleo resistente de Padrón, liderado en boa medida por Camilo Agrasar, Borobó e Octavio San Martín, quixo repetir. Organízanse entón concursos literarios, chámase a Alonso Montero para o pregón e preténdese a coroación poética de Ramón Cabanillas, a vedraia figura insigne, no mesmo escenario, de novo ó pé da estatua de Rosalía. Nos concursos achamos gañadores como Rey Romero, Máximo Sar ou González Alegre. Unha coroación, xa en 1958, resultaba anacrónica. E a figura velliña e ensumida de Cabanillas, que aínda así por patriotismo acudiu ó acto, non convidaba a ningún tipo de esplendor. Pero no Espolón de Padrón a multitude famenta, aínda máis numerosa có ano anterior, volveu persoarse ansiosa. E as autoridades e diferentes convidados, tamén: o Gobernador Civil, alcaldes de Padrón e Compostela, o Abade de Samos (desta volta non asiste Quiroga Palacios).

Introduce o acto Pedret Casado. Fala, en castelán, da obra de Cabanillas. A xente vaise xuntando. Colle agora a palabra Aquilino Iglesia Alvariño para recitar un longo poema dedicado ó “poeta da Raza”. Alta, limpa coma o trigo limpo, elegante, a voz de Aquilino edifica un discurso excepcional sobre o oficio do poeta na sociedade que remata con estes versos:

“Pero aquí está o Poeta das aradas leves do soño,
noso irmán o Poeta das boas novas.
Na ribeira onde se fan os barcos ledos dos soños que non morren,
o seu canto arbora claras bandeiras no mencer”.

A xente apíñase aínda máis en torno ó estrado. Periga o cordón de seguridade cos meniños alí dediante algo abafados. E agora vai falar Otero Pedrayo, na vez de Montero Díaz, que era quen figuraba no programa aprobado polo Goberno Civil. O Sar caudal das chuvieiras longas de inverno non ten a forza desta gorxa. As voltas do río de Padrón, pola veiga de Iria abaixo, son escaso repertorio á beira deste discurso improvisado de media hora. O mar de Corrubedo non brúa nas noites de trebón como agora nesta tarde de primavera brúa no Espolón a voz de Otero. A xente, pampa, despois do asombro e diante da entrega, interrompe o orador con entusiastas aplausos. O seu galego é o de todos e é intensamente literario. Arredor de Rosalía, da Páscoa e de Cabanillas, Otero fala de Galicia, a palabra máis repetida de todas, e ás veces ben afouto:

“Por eso Rosalía é a nosa poeta, por eso Rosalía é aquela que vive dentro do corazón de cada xente e entre o corazón de todos. Nesta Galicia que é áspera, que é dura, que non é a Galicia das tarjetas postales para pasar o verao despois dunha boa digestión, e ver salir as barcas pescantinas con que veñen os turistas. É a Galicia dos pastores, a Galicia dos labregos, a Galicia das lareiras, a Galicia dos poetas, a Galicia dos que sufren, a Galicia dos que esperan”.

Si, esta palabra ponnos de novo no camiño da esperanza. E velasaquí están, unha a unha, elo a elo, as xeracións da Galicia Ceibe: Rosalía de Castro, pedra ergueita e luminosa presidindo todo, Ramón Cabanillas, Otero Pedrayo, Aquilino Iglesia Alvariño, os mozos (estes das Festas Minervais: Ferrín, Franco Grande…) ós que acaba de aludir Otero…

As Redes Escarlata queremos facer memoranza deste acto, renderlle homenaxe ós seus protagonistas e ós seus artífices. Por iso o día 12 de abril, ás 8 da tarde, estaremos no Espolón de Padrón, de novo ó pé de Rosalía, e a nosa voz saudará novamente a Cabanillas e volverá decer que Galicia non é unha tarxeta postal e, cando escoitémo-lo final do discurso de Otero, berraremos con el “¡Terra a nosa!”.

Galicia, 8 de abril de 2008